Những năm gần đây, Thư viện tỉnh Lâm Đồng đã không ngừng đổi mới hoạt động theo hướng hiện đại, lấy chuyển đổi số làm động lực nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả tuyên truyền. Công tác số hóa tài liệu được đẩy mạnh với hàng trăm đầu sách, tài liệu địa chí và hơn 200.000 trang tài liệu được số hóa, tạo điều kiện để bạn đọc tiếp cận nguồn tri thức mọi lúc, mọi nơi. Cùng với đó, hệ thống website, thư viện số và các kênh truyền thông trực tuyến được thường xuyên cập nhật, trở thành kênh cung cấp thông tin nhanh chóng, chính xác, góp phần quảng bá hình ảnh thư viện và lan tỏa văn hóa đọc đến đông đảo người dân.
Hoạt động Thư viện không chỉ thực hiện chức năng truyền bá tri thức mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần lan tỏa thông tin chính thống, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây không còn là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị và của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi công dân. Đối với ngành thư viện, nhiệm vụ này được thể hiện thông qua việc phát huy giá trị của tri thức, xây dựng văn hóa đọc, lan tỏa thông tin chính thống và góp phần hình thành một cộng đồng bạn đọc có bản lĩnh, có trách nhiệm trong tiếp nhận, chọn lọc và chia sẻ thông tin trên không gian mạng.
Một trong những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động thư viện hiện nay là phải chuyển từ tư duy "phục vụ bạn đọc" sang "đồng hành cùng bạn đọc". Điều đó có nghĩa, bạn đọc không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn trở thành chủ thể tham gia lan tỏa tri thức, chia sẻ những giá trị tích cực và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh. Khi mỗi người đọc có đủ kỹ năng nhận diện, kiểm chứng và sử dụng thông tin một cách có trách nhiệm, họ sẽ trở thành những "điểm tựa" quan trọng trong việc hạn chế sự lan truyền của các thông tin sai trái, độc hại trên không gian mạng.
Thực tế cho thấy, các thông tin xuyên tạc hiện nay không còn xuất hiện dưới những hình thức đơn giản mà thường được ngụy trang tinh vi, pha trộn giữa thông tin đúng và sai, sử dụng hình ảnh, video hoặc những câu chuyện mang tính cảm xúc để tác động đến nhận thức của người tiếp nhận. Nếu thiếu kỹ năng phân tích và kiểm chứng nguồn tin, người sử dụng mạng xã hội rất dễ vô tình trở thành người chia sẻ, phát tán những thông tin chưa được xác thực. Chính vì vậy, việc trang bị năng lực thông tin và nâng cao "sức đề kháng" trước các luồng thông tin xấu độc cần được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các thiết chế văn hóa, trong đó có thư viện.
Song song với việc phát triển tài nguyên số, Thư viện tỉnh Lâm Đồng duy trì hiệu quả nhiều hoạt động chuyên môn như trưng bày, triển lãm sách, giới thiệu sách theo chuyên đề, tuyên truyền về lịch sử Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền thống cách mạng, biển đảo quê hương, các ngày lễ lớn của đất nước và địa phương. Đây không chỉ là những hoạt động nghiệp vụ mà còn là hình thức giáo dục truyền thống, góp phần củng cố niềm tin, bồi dưỡng lòng yêu nước, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đáng ghi nhận là thông qua các hoạt động của thư viện, ngày càng có nhiều bạn đọc tích cực tham gia giới thiệu sách, chia sẻ tài liệu hay, lan tỏa thông tin về văn hóa đọc trên các nền tảng số. Nhiều bài viết, video, hình ảnh do bạn đọc thực hiện đã góp phần đưa những giá trị tốt đẹp của sách và tri thức đến gần hơn với cộng đồng. Điều này cho thấy khi được tạo điều kiện và định hướng đúng, bạn đọc hoàn toàn có thể trở thành lực lượng đồng hành cùng thư viện trong công tác tuyên truyền, giáo dục và lan tỏa thông tin chính thống.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của bạn đọc vẫn còn những hạn chế nhất định. Hoạt động chia sẻ thông tin tích cực chủ yếu mang tính tự phát; chưa hình thành được mạng lưới bạn đọc nòng cốt có khả năng hỗ trợ thư viện trong tuyên truyền và định hướng thông tin. Sự tương tác giữa thư viện với bạn đọc trên môi trường số tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu đặt ra trong giai đoạn chuyển đổi số.
Để phát huy tốt hơn vai trò của bạn đọc trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, thời gian tới cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn tài nguyên thông tin, ưu tiên giới thiệu các tài liệu chính trị, lịch sử, văn hóa có giá trị; tăng cường hướng dẫn kỹ năng tìm kiếm, khai thác và kiểm chứng thông tin cho bạn đọc, đặc biệt là thanh thiếu niên và học sinh.
Hoạt động Thư viện không chỉ thực hiện chức năng truyền bá tri thức mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần lan tỏa thông tin chính thống, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đây không còn là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên trách mà là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị và của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi công dân. Đối với ngành thư viện, nhiệm vụ này được thể hiện thông qua việc phát huy giá trị của tri thức, xây dựng văn hóa đọc, lan tỏa thông tin chính thống và góp phần hình thành một cộng đồng bạn đọc có bản lĩnh, có trách nhiệm trong tiếp nhận, chọn lọc và chia sẻ thông tin trên không gian mạng.
Một trong những yêu cầu đặt ra đối với hoạt động thư viện hiện nay là phải chuyển từ tư duy "phục vụ bạn đọc" sang "đồng hành cùng bạn đọc". Điều đó có nghĩa, bạn đọc không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn trở thành chủ thể tham gia lan tỏa tri thức, chia sẻ những giá trị tích cực và góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh. Khi mỗi người đọc có đủ kỹ năng nhận diện, kiểm chứng và sử dụng thông tin một cách có trách nhiệm, họ sẽ trở thành những "điểm tựa" quan trọng trong việc hạn chế sự lan truyền của các thông tin sai trái, độc hại trên không gian mạng.
Thực tế cho thấy, các thông tin xuyên tạc hiện nay không còn xuất hiện dưới những hình thức đơn giản mà thường được ngụy trang tinh vi, pha trộn giữa thông tin đúng và sai, sử dụng hình ảnh, video hoặc những câu chuyện mang tính cảm xúc để tác động đến nhận thức của người tiếp nhận. Nếu thiếu kỹ năng phân tích và kiểm chứng nguồn tin, người sử dụng mạng xã hội rất dễ vô tình trở thành người chia sẻ, phát tán những thông tin chưa được xác thực. Chính vì vậy, việc trang bị năng lực thông tin và nâng cao "sức đề kháng" trước các luồng thông tin xấu độc cần được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các thiết chế văn hóa, trong đó có thư viện.
Song song với việc phát triển tài nguyên số, Thư viện tỉnh Lâm Đồng duy trì hiệu quả nhiều hoạt động chuyên môn như trưng bày, triển lãm sách, giới thiệu sách theo chuyên đề, tuyên truyền về lịch sử Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền thống cách mạng, biển đảo quê hương, các ngày lễ lớn của đất nước và địa phương. Đây không chỉ là những hoạt động nghiệp vụ mà còn là hình thức giáo dục truyền thống, góp phần củng cố niềm tin, bồi dưỡng lòng yêu nước, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đáng ghi nhận là thông qua các hoạt động của thư viện, ngày càng có nhiều bạn đọc tích cực tham gia giới thiệu sách, chia sẻ tài liệu hay, lan tỏa thông tin về văn hóa đọc trên các nền tảng số. Nhiều bài viết, video, hình ảnh do bạn đọc thực hiện đã góp phần đưa những giá trị tốt đẹp của sách và tri thức đến gần hơn với cộng đồng. Điều này cho thấy khi được tạo điều kiện và định hướng đúng, bạn đọc hoàn toàn có thể trở thành lực lượng đồng hành cùng thư viện trong công tác tuyên truyền, giáo dục và lan tỏa thông tin chính thống.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của bạn đọc vẫn còn những hạn chế nhất định. Hoạt động chia sẻ thông tin tích cực chủ yếu mang tính tự phát; chưa hình thành được mạng lưới bạn đọc nòng cốt có khả năng hỗ trợ thư viện trong tuyên truyền và định hướng thông tin. Sự tương tác giữa thư viện với bạn đọc trên môi trường số tuy đã được cải thiện nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu đặt ra trong giai đoạn chuyển đổi số.
Để phát huy tốt hơn vai trò của bạn đọc trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, thời gian tới cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn tài nguyên thông tin, ưu tiên giới thiệu các tài liệu chính trị, lịch sử, văn hóa có giá trị; tăng cường hướng dẫn kỹ năng tìm kiếm, khai thác và kiểm chứng thông tin cho bạn đọc, đặc biệt là thanh thiếu niên và học sinh.
Các bạn trẻ tại Không gian Ngày sách và văn hóa đọc năm 2026
Cùng với đó, cần xây dựng các mô hình câu lạc bộ bạn đọc, cộng tác viên thư viện, nhóm bạn đọc trẻ và các diễn đàn trao đổi về sách, qua đó tạo môi trường để bạn đọc chia sẻ tri thức, lan tỏa những thông tin tích cực và hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm. Mỗi bạn đọc tích cực sẽ trở thành một "đại sứ văn hóa đọc", góp phần đưa sách đến gần hơn với cộng đồng và lan tỏa những giá trị đúng đắn trong xã hội.
Trong tiến trình chuyển đổi số, việc khai thác hiệu quả website, thư viện điện tử và các nền tảng mạng xã hội cũng cần được chú trọng. Đây không chỉ là công cụ quảng bá hoạt động thư viện mà còn là kênh truyền thông quan trọng để giới thiệu sách, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời cung cấp nguồn thông tin chính thống, giúp bạn đọc dễ dàng tiếp cận những tài liệu có giá trị, hạn chế ảnh hưởng của các thông tin sai lệch trên không gian mạng.
Đối với ngành thư viện, phát huy vai trò bạn đọc chính là phát huy sức mạnh của cộng đồng trong lan tỏa tri thức, xây dựng văn hóa đọc và hình thành môi trường thông tin lành mạnh. Khi mỗi bạn đọc không chỉ đọc sách để tiếp thu tri thức mà còn biết chia sẻ, giới thiệu và bảo vệ những giá trị đúng đắn, thư viện sẽ thực sự trở thành trung tâm lan tỏa tri thức, góp phần xây dựng xã hội học tập, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Trong tiến trình chuyển đổi số, việc khai thác hiệu quả website, thư viện điện tử và các nền tảng mạng xã hội cũng cần được chú trọng. Đây không chỉ là công cụ quảng bá hoạt động thư viện mà còn là kênh truyền thông quan trọng để giới thiệu sách, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời cung cấp nguồn thông tin chính thống, giúp bạn đọc dễ dàng tiếp cận những tài liệu có giá trị, hạn chế ảnh hưởng của các thông tin sai lệch trên không gian mạng.
Đối với ngành thư viện, phát huy vai trò bạn đọc chính là phát huy sức mạnh của cộng đồng trong lan tỏa tri thức, xây dựng văn hóa đọc và hình thành môi trường thông tin lành mạnh. Khi mỗi bạn đọc không chỉ đọc sách để tiếp thu tri thức mà còn biết chia sẻ, giới thiệu và bảo vệ những giá trị đúng đắn, thư viện sẽ thực sự trở thành trung tâm lan tỏa tri thức, góp phần xây dựng xã hội học tập, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Các em học sinh đang tra cứu tài liệu qua internet tại xe thư viện lưu động
Với định hướng lấy bạn đọc làm trung tâm của mọi hoạt động, Thư viện tỉnh Lâm Đồng sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức phục vụ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển tài nguyên số, mở rộng các hoạt động truyền thông và xây dựng cộng đồng bạn đọc tích cực. Đây không chỉ là yêu cầu đổi mới hoạt động thư viện trong thời kỳ chuyển đổi số mà còn là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên tiếp tục nâng cao bản lĩnh chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp, không ngừng nâng cao chất lượng công tác chuyên môn, chủ động ứng dụng công nghệ số gắn với bảo đảm định hướng chính trị, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Nguyễn Thị Huỳnh Duyên