Nhân kỷ niệm 79 năm ngày thương binh liệt sĩ 27/7/1947- 27/7/2026. Thư viện tỉnh Lâm Đồng xin trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc ấn phẩm sách “Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ” của tác giả Hoàng Liêm, do nhà xuất bản Thanh niên phát hành năm 2009, sách dày 235 trang, in trên khổ giấy 13,5x 20,5 cm.
Cựu chiến binh Hoàng Liêm, tác giả cuốn sách- là một người may mắn được trở về sau cuộc chiến nhưng anh vẫn luôn nhớ về đồng đội, nỗi nhớ của anh chắp bút thành thơ trong bài “ Đêm nhớ” gửi đến những người đồng đội đã hy sinh trên chiến trường năm xưa:
“Đêm
Giật mình tỉnh giấc
Một mình trằn trọc, nhớ đồng đội xưa
Ngoài hiên nhà tí tách những hạt mưa
Nhớ đến nao lòng những bạn hiền
Không về sau cuộc chiến”
Giật mình tỉnh giấc
Một mình trằn trọc, nhớ đồng đội xưa
Ngoài hiên nhà tí tách những hạt mưa
Nhớ đến nao lòng những bạn hiền
Không về sau cuộc chiến”
Anh cũng viết về một trong những người đồng đội của mình: “Bùi Khắc Tường - Giờ này anh về đâu?”, bài viết được đăng trên báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều bất ngờ đã xảy ra, một người cháu của liệt sỹ đọc được bài báo và thông tin lại cho gia đình, đem đến cho gia đình niềm tin, hy vọng tìm thấy phần mộ của liệt sỹ Bùi Khắc Tường sau bao nhiêu năm không có thông tin. Rồi cũng từ đó anh biết thêm nhiều điều về gia đình bạn.
Bằng cách kể chuyện tâm tình, mộc mạc, với kết cấu chặt chẽ, sinh động, đan xen giữa hiện tại và quá khứ, bằng trí nhớ tường tận về từng sự kiện, mốc thời gian, quê quán, tính cách của từng nhân vật, cuốn sách đã có một sức cuốn hút và gây xúc động mạnh mẽ đối với người đọc.
Chỉ với 235 trang sách, tác giả đã nêu lên được hình ảnh cao đẹp của nhiều lớp người trong quá khứ cũng như hiện tại. Hình ảnh các chiến sỹ Quân đội nhân dân Việt Nam được khắc họa không chỉ là những người thông minh, lanh lợi và quả cảm trong chiến đấu, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn là những người tài hoa, yêu đời với những tình cảm trong sáng và là tấm gương về sự kiên trì phấn đấu không mệt mỏi để vươn lên trong cuộc sống.
Câu chuyện phác họa bức tranh về gia đình ông giáo Bùi Khắc Tráng và vợ là mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Lam, ở thôn Hồ Nam, xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia (nay là phường Tĩnh Gia), Thanh Hóa. Ông bà sinh được 10 người con, trong đó có 3 người con trai và một người con dâu là liệt sỹ.
Người anh cả Bùi Khắc Khới đã từng tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, anh là tấm gương mẫu mực trong gia đình và ở đơn vị. Anh hy sinh tuổi trẻ và tình yêu sôi nổi của mình cho sự nghiệp giải phóng đất nước và tình đoàn kết gắn bó keo sơn Việt - Lào.
Người con trai thứ hai Bùi Khắc Kiêm và người vợ Lê Thị Vượng. Hai anh chị chỉ chung sống với nhau được ít ngày thì anh Kiêm đi bộ đội, vào chiến trường, còn chị Vượng vào dân quân pháo thủ phòng không, chiến đấu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ bảo vệ quê hương. Anh Kiêm đã hy sinh năm 1965 trong một trận đánh ác liệt ở chiến trường Tây Nguyên. Hơn 2 năm sau chị Vượng vợ anh cũng hy sinh trên trận địa phòng không bảo vệ quê nhà.
Người liệt sĩ cuối cùng trong gia đình là anh Bùi Khắc Tường. Anh nhập ngũ năm 1972 khi gia đình đã có ba người liệt sĩ. Anh có thể xin hoãn, nhưng với Tường thì : “Không! Có lệnh là đi, chẳng dùng dằn làm chi”. Tường là một sinh viên giỏi, một cây sáo điêu luyện, một giọng ca truyền cảm. Anh sống với lòng yêu thương bạn bè, đồng đội và giàu nghị lực, trong chiến đấu anh là một trinh sát gan dạ, một xạ thủ dũng cảm, anh đã hy sinh trong một lần đi trinh sát do bị địch phục kích.
Một gia đình có tới 04 người con hy sinh cho cuộc chiến tranh chống xâm lược. Nỗi đau lớn nhất là nỗi đau của các bậc sinh thành. Tác giả Hoàng Liêm đã kể lại một cách chân thực và xúc động phẩm chất cao đẹp của song thân 04 liệt sĩ: Nhà giáo Bùi Khắc Tráng và Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Lam. Hình ảnh hai ông bà mang những nét tiêu biểu cho nhiều bậc cha, mẹ các anh hùng liệt sĩ trên khắp đất nước này.
Các cụ chưa kịp nguôi nỗi đau về sự hy sinh của đứa con trước thì đã ập tới tin buồn về sự ra đi của đứa con sau đến nỗi có những lúc tưởng các cụ không thể đứng dậy được nữa. Nhưng cũng như nhiều bậc cha mẹ khác, các cụ đã nén được nỗi đau, không hề một lần ngăn cản con lên đường cứu nước. Cụ hiểu rõ chí hướng của các chàng trai khi đất nước đứng trước họa xâm lược.
Chúng ta không thể kìm nén nỗi xúc động khi tác giả miêu tả hình ảnh của mẹ Lam sau ngày chiến thắng, mẹ đã mất đi hai người con trai và một người con dâu, niềm hy vọng duy nhất còn sót lại là người con trai thứ 03 sẽ lành lặn trở về. Thế nên, hằng ngày mẹ đi ra đường, cứ thấy bóng dáng anh bộ đội nào lại níu lấy để hỏi “Anh ơi! Anh có gặp thằng Tường nhà tôi không?” Vừa hỏi, nước mắt mẹ cũng lăn dài qua từng tiếng nấc nghẹn ngào : “Ới Tường ơi! Con ở đâu? Sao con không về với mẹ, về với mẹ đi con!”. Mẹ khóc đến nỗi người lã đi, phải có người cõng mới về được nhà.
Khi biết chắc Tường đã hy sinh, khi không còn chút hy vọng nào nữa về người con trai yêu dấu, mẹ không gượng dậy được, phải nhập viện điều trị 2 tháng sau mẹ mới có thể ngồi dậy để tiếp chuyện người đến thăm.
Mặc dù cuốn sách chỉ kể về một gia đình liệt sĩ cụ thể của dòng họ Bùi Khắc ở thôn Hồ Nam, xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa, nhưng tính khái quát rất cao bởi trên đất nước này có biết bao gia đình có con em là liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến chống xâm lược.
Khép lại cuốn sách “Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ” của tác giả Hoàng Liêm nhưng dư âm của nó vẫn như còn đọng lại trong tâm trí của người đọc về hình ảnh của một gia đình anh hùng, một gia đình của nhiều liệt sĩ. Với cách kể chuyện giàu tính nhân văn, cuốn sách như làm sống lại một phần cuộc đời, sự nghiệp, suy nghĩ, hành động của các anh, các chị, nỗi đau mất mát của các bậc sinh thành trong thời kỳ khó khăn gian khổ của chiến tranh. Đặc biệt là sự quên mình chiến đấu vì mục đích cao cả, vì sự nghiệp độc lập dân tộc, hòa bình thống nhất đất nước mà các anh, các chị đã ngã xuống mãi mãi tuổi 20 đầy khao khát tình yêu và cuộc sống. Dù hòa bình đã lập lại, những vết thương lòng vẫn còn đó, nhắc nhở các thế hệ sau về giá trị thiêng liêng của tự do và sự trân trọng đối với những người đã hy sinh vì nền độc lập, họ là những tấm gương sáng cho con cháu mai sau học tập và noi theo.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày thương binh liệt sĩ, Thư viện tỉnh Lâm Đồng xin gửi đến các thế hệ đi trước đã ngã xuống nén tâm nhang tỏ lòng quý trọng và biết ơn những anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Quý độc giả có nhu cầu đọc và mượn tài liệu xin vui lòng đến tại Thư viện tỉnh Lâm Đồng hoặc truy cập trang trang thông tin điện tử: http://thuvienlamdong.org.vn.
Địa chỉ: TDP 7 Nghĩa Đức, phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng.
Bằng cách kể chuyện tâm tình, mộc mạc, với kết cấu chặt chẽ, sinh động, đan xen giữa hiện tại và quá khứ, bằng trí nhớ tường tận về từng sự kiện, mốc thời gian, quê quán, tính cách của từng nhân vật, cuốn sách đã có một sức cuốn hút và gây xúc động mạnh mẽ đối với người đọc.
Chỉ với 235 trang sách, tác giả đã nêu lên được hình ảnh cao đẹp của nhiều lớp người trong quá khứ cũng như hiện tại. Hình ảnh các chiến sỹ Quân đội nhân dân Việt Nam được khắc họa không chỉ là những người thông minh, lanh lợi và quả cảm trong chiến đấu, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, mà còn là những người tài hoa, yêu đời với những tình cảm trong sáng và là tấm gương về sự kiên trì phấn đấu không mệt mỏi để vươn lên trong cuộc sống.
Câu chuyện phác họa bức tranh về gia đình ông giáo Bùi Khắc Tráng và vợ là mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Lam, ở thôn Hồ Nam, xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia (nay là phường Tĩnh Gia), Thanh Hóa. Ông bà sinh được 10 người con, trong đó có 3 người con trai và một người con dâu là liệt sỹ.
Người anh cả Bùi Khắc Khới đã từng tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, anh là tấm gương mẫu mực trong gia đình và ở đơn vị. Anh hy sinh tuổi trẻ và tình yêu sôi nổi của mình cho sự nghiệp giải phóng đất nước và tình đoàn kết gắn bó keo sơn Việt - Lào.
Người con trai thứ hai Bùi Khắc Kiêm và người vợ Lê Thị Vượng. Hai anh chị chỉ chung sống với nhau được ít ngày thì anh Kiêm đi bộ đội, vào chiến trường, còn chị Vượng vào dân quân pháo thủ phòng không, chiến đấu chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ bảo vệ quê hương. Anh Kiêm đã hy sinh năm 1965 trong một trận đánh ác liệt ở chiến trường Tây Nguyên. Hơn 2 năm sau chị Vượng vợ anh cũng hy sinh trên trận địa phòng không bảo vệ quê nhà.
Người liệt sĩ cuối cùng trong gia đình là anh Bùi Khắc Tường. Anh nhập ngũ năm 1972 khi gia đình đã có ba người liệt sĩ. Anh có thể xin hoãn, nhưng với Tường thì : “Không! Có lệnh là đi, chẳng dùng dằn làm chi”. Tường là một sinh viên giỏi, một cây sáo điêu luyện, một giọng ca truyền cảm. Anh sống với lòng yêu thương bạn bè, đồng đội và giàu nghị lực, trong chiến đấu anh là một trinh sát gan dạ, một xạ thủ dũng cảm, anh đã hy sinh trong một lần đi trinh sát do bị địch phục kích.
Một gia đình có tới 04 người con hy sinh cho cuộc chiến tranh chống xâm lược. Nỗi đau lớn nhất là nỗi đau của các bậc sinh thành. Tác giả Hoàng Liêm đã kể lại một cách chân thực và xúc động phẩm chất cao đẹp của song thân 04 liệt sĩ: Nhà giáo Bùi Khắc Tráng và Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lâm Thị Lam. Hình ảnh hai ông bà mang những nét tiêu biểu cho nhiều bậc cha, mẹ các anh hùng liệt sĩ trên khắp đất nước này.
Các cụ chưa kịp nguôi nỗi đau về sự hy sinh của đứa con trước thì đã ập tới tin buồn về sự ra đi của đứa con sau đến nỗi có những lúc tưởng các cụ không thể đứng dậy được nữa. Nhưng cũng như nhiều bậc cha mẹ khác, các cụ đã nén được nỗi đau, không hề một lần ngăn cản con lên đường cứu nước. Cụ hiểu rõ chí hướng của các chàng trai khi đất nước đứng trước họa xâm lược.
Chúng ta không thể kìm nén nỗi xúc động khi tác giả miêu tả hình ảnh của mẹ Lam sau ngày chiến thắng, mẹ đã mất đi hai người con trai và một người con dâu, niềm hy vọng duy nhất còn sót lại là người con trai thứ 03 sẽ lành lặn trở về. Thế nên, hằng ngày mẹ đi ra đường, cứ thấy bóng dáng anh bộ đội nào lại níu lấy để hỏi “Anh ơi! Anh có gặp thằng Tường nhà tôi không?” Vừa hỏi, nước mắt mẹ cũng lăn dài qua từng tiếng nấc nghẹn ngào : “Ới Tường ơi! Con ở đâu? Sao con không về với mẹ, về với mẹ đi con!”. Mẹ khóc đến nỗi người lã đi, phải có người cõng mới về được nhà.
Khi biết chắc Tường đã hy sinh, khi không còn chút hy vọng nào nữa về người con trai yêu dấu, mẹ không gượng dậy được, phải nhập viện điều trị 2 tháng sau mẹ mới có thể ngồi dậy để tiếp chuyện người đến thăm.
Mặc dù cuốn sách chỉ kể về một gia đình liệt sĩ cụ thể của dòng họ Bùi Khắc ở thôn Hồ Nam, xã Tân Dân, huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa, nhưng tính khái quát rất cao bởi trên đất nước này có biết bao gia đình có con em là liệt sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến chống xâm lược.
Khép lại cuốn sách “Chuyện kể về một gia đình liệt sĩ” của tác giả Hoàng Liêm nhưng dư âm của nó vẫn như còn đọng lại trong tâm trí của người đọc về hình ảnh của một gia đình anh hùng, một gia đình của nhiều liệt sĩ. Với cách kể chuyện giàu tính nhân văn, cuốn sách như làm sống lại một phần cuộc đời, sự nghiệp, suy nghĩ, hành động của các anh, các chị, nỗi đau mất mát của các bậc sinh thành trong thời kỳ khó khăn gian khổ của chiến tranh. Đặc biệt là sự quên mình chiến đấu vì mục đích cao cả, vì sự nghiệp độc lập dân tộc, hòa bình thống nhất đất nước mà các anh, các chị đã ngã xuống mãi mãi tuổi 20 đầy khao khát tình yêu và cuộc sống. Dù hòa bình đã lập lại, những vết thương lòng vẫn còn đó, nhắc nhở các thế hệ sau về giá trị thiêng liêng của tự do và sự trân trọng đối với những người đã hy sinh vì nền độc lập, họ là những tấm gương sáng cho con cháu mai sau học tập và noi theo.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày thương binh liệt sĩ, Thư viện tỉnh Lâm Đồng xin gửi đến các thế hệ đi trước đã ngã xuống nén tâm nhang tỏ lòng quý trọng và biết ơn những anh hùng, liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Quý độc giả có nhu cầu đọc và mượn tài liệu xin vui lòng đến tại Thư viện tỉnh Lâm Đồng hoặc truy cập trang trang thông tin điện tử: http://thuvienlamdong.org.vn.
Địa chỉ: TDP 7 Nghĩa Đức, phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng.
Thùy Nhiên - Thư viện tỉnh Lâm Đồng